Sau một thập kỷ triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, Ninh Giang đã có bước chuyển mình rõ nét. Từ hệ thống giao thông, trường học, thiết chế văn hóa đến sản xuất nông nghiệp, công nghiệp và đời sống dân cư, nhiều lĩnh vực cùng thay đổi theo hướng đồng bộ, hiện đại hơn. Thành quả ấy không chỉ tạo nên diện mạo mới cho vùng quê giàu truyền thống, mà còn đặt nền móng quan trọng để địa phương bước vào giai đoạn phát triển mới với dư địa rộng mở hơn.
Một thập kỷ thay đổi diện mạo nông thôn
Nhìn lại chặng đường 10 năm xây dựng nông thôn mới, điều dễ nhận thấy nhất ở Ninh Giang là sự thay đổi toàn diện của hệ thống kết cấu hạ tầng.
Những tuyến đường liên xã, liên thôn từng nhỏ hẹp, xuống cấp đã được đầu tư mở rộng, nhựa hóa, bê tông hóa. Trường học, nhà văn hóa, công trình y tế, hệ thống điện, thủy lợi từng bước được nâng cấp. Không gian nông thôn vì thế không chỉ khang trang hơn mà còn thuận lợi hơn cho sản xuất, giao thương và nâng cao chất lượng sống của người dân.
Trong 10 năm thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, toàn huyện đã huy động hơn 3.813,5 tỷ đồng để đầu tư, hoàn thiện các công trình theo bộ tiêu chí. Trong đó, người dân và doanh nghiệp đóng góp khoảng 739,6 tỷ đồng.
Điểm đáng ghi nhận là quá trình huy động nguồn lực được thực hiện theo hướng công khai, dân chủ và minh bạch, gắn với khả năng đóng góp thực tế của cộng đồng dân cư. Cùng với xây dựng hạ tầng, huyện cũng chú trọng các vấn đề môi trường, an sinh xã hội, an ninh trật tự và củng cố hệ thống chính trị cơ sở.

Sự đồng thuận của người dân chính là một trong những yếu tố quan trọng giúp chương trình nông thôn mới tại Ninh Giang đi vào chiều sâu, tạo ra những thay đổi có tính bền vững thay vì chỉ dừng ở việc hoàn thành các tiêu chí.
Hạ tầng đi trước, kinh tế theo sau
Sự cải thiện về hạ tầng đã tạo ra tác động rõ rệt đối với tăng trưởng kinh tế của địa phương.
Năm 2020, tổng giá trị sản xuất toàn huyện đạt 12.285 tỷ đồng, cao gấp khoảng 3,74 lần so với năm 2010. Trong đó, giá trị sản xuất nông nghiệp đạt 2.900 tỷ đồng; công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và xây dựng đạt 6.486 tỷ đồng; dịch vụ đạt 2.899 tỷ đồng.
Tốc độ tăng trưởng bình quân đạt khoảng 13,3%/năm, cho thấy cơ cấu kinh tế địa phương đã có sự vận động mạnh trong một thập kỷ.
Thu nhập bình quân đầu người năm 2020 đạt 52,4 triệu đồng, tăng đáng kể so với mức của năm 2010. Thu ngân sách nhà nước trên địa bàn đạt 214,6 tỷ đồng, phản ánh sức sản xuất và khả năng tạo nguồn thu của địa phương từng bước được cải thiện.
Đằng sau những con số đó là quá trình quy hoạch lại không gian phát triển theo hướng rõ vùng, rõ chức năng. Ninh Giang từng bước xác định khu vực ưu tiên cho công nghiệp, thương mại, dịch vụ và nông nghiệp, qua đó tạo cơ sở cho việc đầu tư đồng bộ hệ thống hạ tầng kinh tế – xã hội, quốc phòng – an ninh, đô thị và nông thôn.
Tái cơ cấu nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị
Là địa phương có nền sản xuất nông nghiệp lâu đời, Ninh Giang không lựa chọn cách phát triển theo chiều rộng, mà từng bước chuyển sang nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị trên một đơn vị diện tích.
Huyện xác định nông nghiệp bền vững, nông nghiệp công nghệ cao và ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật là một trong những hướng đi trọng tâm.
Nhiều đề án phát triển trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản gắn với tiêu thụ sản phẩm đã được triển khai. Việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi được đẩy mạnh; cơ giới hóa ngày càng được áp dụng sâu hơn vào các khâu sản xuất.
Đặc biệt, huyện đã xây dựng và duy trì 90 vùng sản xuất lúa tập trung, mỗi vùng có diện tích từ 30 ha trở lên, với tổng diện tích hơn 3.200 ha. Nhiều vùng được tổ chức sản xuất theo hình thức liên kết, bao tiêu sản phẩm.
Các giống lúa chất lượng cao chiếm trên 80% diện tích gieo cấy, năng suất bình quân đạt 12,09 tấn/ha/năm. Tỷ lệ cơ giới hóa ở khâu làm đất và thu hoạch đạt mức rất cao, tạo điều kiện giảm chi phí, tăng năng suất lao động và cải thiện hiệu quả sản xuất.
Bên cạnh cây lúa, Ninh Giang cũng từng bước hình thành các vùng cây trồng có giá trị kinh tế cao như mô hình trồng ổi tại Hiệp Lực, cam và bưởi Diễn tại Hồng Phong, cùng một số mô hình nhà màng, nhà lưới, tưới và bón phân tự động.
Trong lĩnh vực chăn nuôi, thủy sản, nhiều mô hình trang trại tập trung được hình thành ở khu vực phía Bắc, phía Nam sông Cửu An và tại nhiều xã trong huyện. Một số mô hình mới như nuôi cá lồng trên sông, nuôi cá sông trong ao đã mở ra hướng sản xuất có giá trị cao hơn.
Năm 2020, giá trị sản xuất bình quân trên một héc-ta đất trồng trọt và nuôi trồng thủy sản đạt 152 triệu đồng, tăng 82 triệu đồng/ha so với năm 2010.
Đây là chỉ dấu quan trọng cho thấy nông nghiệp Ninh Giang đang từng bước chuyển từ tư duy “sản xuất nhiều” sang “sản xuất hiệu quả”.
Công nghiệp mở rộng, không gian phát triển được tái định hình
Song song với nông nghiệp, công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp tiếp tục trở thành động lực quan trọng trong cơ cấu kinh tế của huyện.
Ninh Giang hiện có Cụm công nghiệp Nghĩa An và Cụm công nghiệp Hồng Phúc – Hưng Long với tỷ lệ lấp đầy đạt khoảng 64%.
Đáng chú ý, trong năm 2020, tỉnh đã phê duyệt bổ sung 8 cụm công nghiệp thuộc quy hoạch hai bên tuyến đường trục Bắc – Nam, với quỹ đất công nghiệp dự kiến khoảng 600 ha. Qua đó, tổng số cụm công nghiệp trên địa bàn được nâng lên 10.

Đây được xem là dư địa quan trọng để địa phương mở rộng không gian sản xuất, thu hút doanh nghiệp, hình thành chuỗi cung ứng và tạo thêm việc làm trong những năm tiếp theo.
Ngoài các cụm công nghiệp, huyện đã thu hút 63 dự án đầu tư với tổng vốn đăng ký ban đầu gần 2.900 tỷ đồng; thành lập mới 155 doanh nghiệp và có thêm gần 1.900 hộ kinh doanh.
Tổng nguồn vốn đầu tư phân bổ cho các công trình xây dựng cơ bản đạt hơn 760 tỷ đồng.
Những con số này cho thấy Ninh Giang không chỉ thay đổi nhờ đầu tư công, mà còn từng bước huy động được nguồn lực từ khu vực tư nhân và cộng đồng doanh nghiệp.
Giao thông tạo nên “mạch máu” phát triển
Trong xây dựng nông thôn mới, giao thông luôn được xem là một trong những tiêu chí có sức lan tỏa lớn nhất.
Đến năm 2020, toàn huyện đã có 658,26 km đường huyện, đường xã và đường thôn được nhựa hóa, bê tông hóa; 250,34 km đường ngõ xóm được bê tông hóa hoặc cứng hóa; 232,57 km đường trục chính nội đồng đáp ứng yêu cầu vận chuyển hàng hóa quanh năm.
Nếu trước năm 2011, tỷ lệ đường giao thông được cứng hóa mới đạt khoảng 45%, thì sau một thập kỷ, mạng lưới giao thông đã được cải thiện rất rõ rệt.
Không chỉ đường bộ, các tuyến đường thủy nội địa và bến thủy tiếp tục được khai thác để phục vụ vận chuyển hàng hóa. Hệ thống đê điều, công trình thủy lợi và điện lưới cũng được đầu tư, nâng cấp thường xuyên, đáp ứng yêu cầu sản xuất, phòng chống thiên tai và sinh hoạt của người dân.
Chính sự kết nối ngày càng tốt giữa đường bộ và đường thủy đã tạo thuận lợi hơn cho lưu thông hàng hóa, kết nối vùng sản xuất với thị trường, đồng thời nâng cao sức hấp dẫn của địa phương trong thu hút đầu tư.
Phát triển kinh tế đi cùng nâng cao chất lượng sống
Một chương trình xây dựng nông thôn mới chỉ thực sự có ý nghĩa khi chất lượng sống của người dân được cải thiện.
Tại Ninh Giang, bên cạnh kinh tế và hạ tầng, các lĩnh vực văn hóa, giáo dục, y tế và môi trường đều được quan tâm đầu tư.
Chất lượng giáo dục được nâng lên theo hướng toàn diện hơn; cơ sở vật chất trường học từng bước được hoàn thiện. Hệ thống y tế cơ sở được đầu tư cả về trang thiết bị và điều kiện khám, chữa bệnh.
Công tác vệ sinh môi trường, thu gom và xử lý rác thải được tăng cường.
Đến năm 2020, 100% số hộ dân sử dụng nước hợp vệ sinh, trong đó 96% sử dụng nước sạch. Toàn bộ nhà ở dân cư đạt tiêu chuẩn theo quy định, không còn hộ ở nhà tạm, nhà dột nát.
Tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn nông thôn mới giảm xuống còn 0,8%.
Những kết quả này cho thấy quá trình xây dựng nông thôn mới tại Ninh Giang không chỉ tạo ra các công trình hữu hình, mà còn từng bước nâng cao điều kiện sống, khả năng tiếp cận dịch vụ và mức độ an sinh của người dân.
Từ “đạt chuẩn” đến phát triển bền vững
Ngày 09/10/2021, Thủ tướng Chính phủ ký quyết định công nhận huyện Ninh Giang đạt chuẩn nông thôn mới năm 2020.
Đó là dấu mốc đáng tự hào sau một chặng đường dài, nhưng đồng thời cũng mở ra một yêu cầu mới: không dừng lại ở danh hiệu “đạt chuẩn”.
Bởi xây dựng nông thôn mới về bản chất là một quá trình liên tục.
Khi hạ tầng đã được cải thiện, bài toán tiếp theo sẽ là khai thác hiệu quả hạ tầng ấy để thúc đẩy sản xuất, thu hút đầu tư, tạo việc làm, nâng cao thu nhập và tiếp tục cải thiện chất lượng sống.
Trong bối cảnh liên kết vùng ngày càng quan trọng, Ninh Giang có lợi thế khi nằm trong không gian phát triển kết nối giữa Hải Dương với Hải Phòng, Thái Bình và các khu vực lân cận.
Nếu tiếp tục phát huy tốt thế mạnh về giao thông, nông nghiệp, công nghiệp và nguồn lực con người, địa phương có cơ sở để bước sang giai đoạn phát triển sâu hơn, trong đó chất lượng tăng trưởng và hiệu quả đầu tư sẽ trở thành những thước đo quan trọng.
Một nền tảng mới cho chặng đường phía trước
Nhìn lại hơn một thập kỷ, có thể thấy thành công lớn nhất của Ninh Giang không chỉ nằm ở hàng nghìn tỷ đồng vốn đầu tư hay hàng trăm kilômét đường được xây dựng.
Quan trọng hơn là cách hạ tầng mới đã làm thay đổi không gian phát triển.
Đường sá tốt hơn giúp hàng hóa lưu thông nhanh hơn. Hệ thống thủy lợi tốt hơn giúp sản xuất ổn định hơn. Các cụm công nghiệp mở rộng tạo thêm cơ hội việc làm. Trường học, cơ sở y tế và thiết chế văn hóa được đầu tư góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống.
Từ những thay đổi ấy, một Ninh Giang mới đang dần hình thành: hiện đại hơn nhưng vẫn giữ được nền tảng nông nghiệp; năng động hơn trong thu hút đầu tư nhưng vẫn coi trọng phát triển bền vững và đời sống cộng đồng.
Chặng đường phía trước còn nhiều việc phải làm, nhưng thành quả sau 10 năm xây dựng nông thôn mới đã tạo cho Ninh Giang một nền móng quan trọng để tiếp tục đi xa hơn.
Hạ tầng đồng bộ không chỉ làm thay đổi diện mạo một vùng quê. Khi được đầu tư đúng hướng và khai thác hiệu quả, đó còn là nền tảng để kinh tế phát triển, đời sống người dân được nâng lên và những cơ hội mới được mở ra.
